میان «کنترل کامل» و کشتیهای متوقف؛ اظهارات تازهٔ ترامپ دربارهٔ هرمز چه چیزی را نشان میدهد
دونالد ترامپ روز دوشنبه در دفتر کار خود گفت اعلام تنگهٔ هرمز بهعنوان قلمرو آمریکا «ایدهٔ خوبی» است و افزود واشینگتن با محاصرهٔ دریایی «کنترل کامل» این آبراه را در اختیار دارد. (CBS News) این اظهارات در روزی مطرح شد که مهلت ۶۰ روزهٔ تفاهمنامهٔ ژوئن بدون توافق پایان یافت. مهمترین نکتهٔ این اظهارات، فاصلهٔ میان ادعای کنترل و وضعیت میدانی است. دادههای ردیابی دریایی نشان میدهد در پایان هفته تنها ۱۳ فروند از تنگه عبور کردهاند، (NBC News) و کمتر از یک شبانهروز پس از آن اظهارات، یک کشتی دیگر در همان مسیر هدف قرار گرفت. در ادبیات نظامی، آنچه محاصره ایجاد میکند «توان بازدارندگی و انسداد» است، نه «توان تضمین عبور». این دو یکی نیستند: طرفی میتواند مانع تردد دیگران شود بیآنکه بتواند امنیت کشتیها را تأمین کند. اظهارنظر وزیر انرژی آمریکا در همان بازهٔ زمانی، که تنگه را همچنان «منطقهٔ درگیری» خواند، عملاً همین تفکیک را از درون دولت آمریکا بازتاب میدهد. محور دوم، تهدید عمان است. یک خبرنگار فاکسنیوز روز دوشنبه نقل کرد که ترامپ در گفتوگوی تلفنی گفته اگر عمان «سر راه قرار بگیرد» هدف بمباران قرار خواهد گرفت؛ فایل صوتی این گفتوگو منتشر نشد و کاخ سفید بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد. (NBC News) ترامپ ساعاتی بعد در پاسخ خبرنگاران لحن ملایمتری گرفت و گفت رفتار عمان «خوب نبوده» ولی «بهراحتی» قابل مدیریت است. (CBS News) این تفاوت لحن میان نقلقول واسطهای و اظهارنظر ثبتشده، خودش دادهای است که در بازنشر شتابزده معمولاً گم میشود. از منظر دیپلماتیک، نکتهٔ کلیدی این است که عمان در تمام ماههای گذشته نقش میانجی داشته است. همزمان، ایران اعلام کرده با عمان بر سر طرحی برای عبور کشتیها به تفاهم رسیده و دو طرف در حال نهاییکردن جزئیات یک بیانیهٔ مشترکاند. (FOX 8) فشار بر میانجی، در شرایطی که کانال مذاکرهٔ مستقیم عملاً باز نشده، هزینهٔ حذف تنها مسیر فعال گفتوگو را دارد. محور سوم حقوقی است. تنگهٔ هرمز میان آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و رژیم حقوقی آن بر پایهٔ حق «عبور ترانزیتی» تعریف شده است؛ حقی برای همهٔ کشتیها، نه مالکیتی که قابل واگذاری یا اعلام یکجانبه باشد. به همین دلیل، ایدهٔ «قلمرو» بیش از آنکه یک طرح اجرایی باشد، ابزار چانهزنی و پیامرسانی است. پیشتر نیز یک مقام ارشد کاخ سفید دربارهٔ اظهار مشابه ترامپ در ۱۴ اوت گفته بود که آن سخن شوخی بوده و با مشاوران مطرح نشده است. (Iran International) محور چهارم، اقتصاد جنگ فرسایشی است. تا وقتی قیمت نفت از سقف روانی ۱۰۰ دلار عبور نکند و اقتصاد جهانی خود را با بستهٔ ماندن تنگه تطبیق دهد، طرف آمریکایی انگیزهٔ کمتری برای پذیرش توافق سریع دارد — همان چیزی که در جملهٔ «عجلهای ندارم» بازتاب یافت. در مقابل، پایان مهلت تفاهمنامه دست تهران را برای طرح ترتیبات تازه در آبراه، از جمله سازوکار عوارض عبور، بازتر میکند. آنچه باید رصد شود: انتشار یا عدم انتشار بیانیهٔ مشترک ایران و عمان، واکنش رسمی مسقط به تهدید دوشنبه، و اینکه آیا حملات به کشتیها پس از پایان مهلت تشدید میشود یا نه. تا این لحظه هیچکدام از این سه مورد تأیید نشده است. 📌 منابع: سیبیاس نیوز، انبیسی نیوز، آسوشیتدپرس و ایبیسی نیوز، ۱۷ و ۱۸ اوت ۲۰۲۶ Pulseiran24.com