پالس ایران ۲۴چوبهدار در همان میدان؛ اعدام علنی دو معترض در اصفهان
اعدام علنی دو معترض پرونده میدان علیخانی در محل وقوع اعتراض — تحلیل معنای انتخاب مکان، سرعت دادرسی و بیاثری هشدارهای سازمان ملل.
متن کامل
همان متنی که در فایل صوتی خوانده شده است.
بامداد امروز، سهشنبه ششم مرداد، در میدان علیخانی ملکشهر اصفهان دو مرد جوان اعدام شدند. ابوالفضل سپاهی بادجانی. امیرحسین صفری حسینآبادی. هر دو از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه سال گذشته.
اما مهمترین نکته این خبر، نامها نیست. مکان است.
این دو نفر در زندان اعدام نشدند. در همان میدانی اعدام شدند که پروندهشان از آنجا آغاز شده بود. یک روز پیشتر، اهالی محل دیدند که یک داربست فلزی در میدان برپا میشود — و خبر، پیش از هر اعلام رسمی، در شبکههای اجتماعی پیچید.
شب دوشنبه، میدان خالی نماند. خانوادهها آمدند. مردم محل آمدند. مرکز حقوق بشر در ایران میگوید مردم برای متوقف کردن اعدام تجمع کردند. سازمان هنگاو از شماری زخمی و بازداشت خبر داد. در ویدیوهای تأییدنشدهای که فعالان منتشر کردهاند، نیروهای موتورسوار وارد میدان میشوند تا جمعیت را پراکنده کنند. حکم، بعد از خالی شدن میدان اجرا شد.
گزارشهایی هم منتشر شده که میگوید یک زن در جریان همین درگیریها با شلیک گلوله کشته شده است. تأکید میکنم: این گزارش هنوز از سوی هیچ نهاد حقوق بشری مستقل تأیید نشده. ما آن را دنبال میکنیم و بهمحض تأیید یا تکذیب، اطلاع میدهیم.
پرونده میدان علیخانی به هجدهم دی سال گذشته برمیگردد. به گفته مقامهای جمهوری اسلامی، آن روز چهار عضو بسیج و یگان ویژه در این محدوده کشته شدند. بعد از آن، دستکم پنجاهونه نفر بازداشت شدند. دوازده نفر حکم اعدام گرفتند. بیستوسه نفر، حبس پنج تا ده سال.
کارشناسان سازمان ملل میگویند هنوز روشن نیست اتهام دقیق این افراد چه بوده — چون دادگاه انقلاب غیرعلنی بوده و متن احکام منتشر نشده است.
نه روز پیش، دو نفر دیگر از همین پرونده اعدام شدند: عرفان اسفندیاری، که وقت بازداشت هجده ساله بود، و گلمحمد محمدی، شهروند بیستوسه ساله افغانستان. با اعدام امروز، این پرونده به چهار اعدام رسید. هشت نفر دیگر در نوبتاند.
و حالا تحلیل.
اول، مکان. اعدام در محل وقوع اعتراض، کارکرد قضایی ندارد. کارکرد ارتباطی دارد. پیام برای اهالی همان محله نوشته شده است.
دوم، زمان. بیستوسوم ژوئیه، هیئت حقیقتیاب سازمان ملل خواستار توقف فوری این اعدامها شد. ساعاتی پیش از اجرای حکم امروز، گزارشگر ویژه سازمان ملل هشدار داد. حکم اجرا شد. یعنی فشار بینالمللی، در محاسبات فعلی، وزن تعیینکنندهای ندارد.
سوم، عدم تقارن. پرونده کشته شدن چهار نیروی امنیتی، در کمتر از هفت ماه به چوبه دار رسید. در همان روز و همان محدوده، شماری از معترضان هم با شلیک مستقیم کشته شدند. برای آنها هنوز هیچ پرونده قضایی مستقلی اعلام نشده است.
جمعبندی: اعدام علنی را ابزار بازدارندگی معرفی میکنند. اما آنچه بامداد امروز در ملکشهر دیده شد — جمعیتی که تا لحظه آخر نرفت — نشان میدهد این ابزار در کوتاهمدت اثر معکوس هم دارد. آزمون بعدی، سرنوشت آن هشت نفر است.
از پالس ایران بیستوچهار.